| Zakład
Medycyny Sądowej |
| Adres: |
ul.
Waszyngtona 13
15-230 Białystok
tel. (85) 748 59 50
tel. DNA: (85) 748 59 48, 748 59 61
tel/fax: (85) 748 59 85
e-mail: janica@amb.edu.pl
DNA e-mail: pepinski@amb.edu.pl |
| Kierownik: |
prof. dr hab. Jerzy Janica |
| Nauczyciele
akademiccy i pracownicy naukowi: |
- prof.
dr hab. Jerzy Janica
-
dr Tomasz Dopierała
-
dr Anna
Niemcunowicz-Janica
-
dr Maria Rydzewska
-
lek. Janusz Załuski
-
dr hab. Witold Pepiński
-
dr Małgorzata Skawrońska
-
mgr Zofia Wardaszka
Rezydenci:
-
dr Iwona Ptaszyńska-Sarosiek
-
dr Magdalena Okłota
-
lek. Wojciech Stępniewski
-
lek. Michał Szeremeta
-
lek. Adam Sackiewicz
|
Gabinet
badań sądowo-lekarskich |
|
| Działalność
dydaktyczna: |
- Ćwiczenia
i wykłady z medycyny sądowej dla studentów VI roku Wydziału Lekarskiego
i III roku Ratownictwa Medycznego.
- Wykłady
z medycyny sądowej dla studentów V roku Oddziału Stomatologii
-
Ćwiczenia z etyki lekarskiej dla studentów VI roku Wydziału Lekarskiego
- Wykłady
z prawa i etyki w stomatologii dla studentów I roku Oddziału Stomatologii.
- Zajęcia
z bioetyki w badaniach naukowych i prawa medycznego w badaniach
naukowych dla doktorantów z II i III roku studiów doktoranckich
-
Zajęcia praktyczne z medycyny sądowej dla aplikantów prokuratorskich.
- Szkolenie
seminaryjne z medycyny sądowej dla aplikantów I roku aplikacji
sądowej.
- Zajęcia
fakultatywne z medycyny sądowej dla studentów IV i V roku Wydziału
Prawa Uniwersytetu w Białymstoku.
|
|
Sala
ćwiczeń |
Sala
seminaryjna |
|
| Działaność
naukowa i usługowa: |
-
Traumatologia
sądowo-lekarska. Ujemne wyniki sekcji zwłok. Śmierć nagła z
przyczyn chorobowych samoistnych.
-
Toksykologia
sądowo-lekarska: śmiertelne zatrucia lekami. Epidemiologia zatrucia
tlenkiem węgla. Wykrywanie trucizn w materiale biologicznym.
-
Alkohologia
sądowo-lekarska: badania nad metabolizmem i eliminacją metanolu,
kryminogenne działanie alkoholizmu.
-
Wypadkowość
drogowa: sądowo-lekarska rekonstrukcja wypadków drogowych, wpływ
leków i tlenku węgla na kierowców.
-
Opiniowanie
sądowo-lekarskie (orzecznictwo karne i cywilne). Błąd lekarski,
ryzyko lecznicze, etyka i deontologia lekarska.
-
Narkomania:
epidemiologia, oznaczanie narkotyków w materiale biologicznym.
-
Genetyczne
badania kliniczne: niestabilności mikrosatelitarnej i markerów
genetycznych w nowotworach, markerów genetycznych na chromosomie
płciowym Y, nosicielstwa mutacji w genie CFTR wśród pacjentów
z niepłodnością męską.
-
Badania
cech polimorficznych DNA w grupach etnicznych z regionu Podlasia.
POPULATION DATA
|
|
Sala
sekcyjna |
Pracownia
RTG przy prosektorium |
|
| Laboratorium
hemogenetyki |
Laboratorium
hemogenetyki zms amb oferuje wykonywanie badań identyfikacyjnych i
indywidualizacyjnych w zakresie:
-
Analizy DNA w sprawach o ustalenie spornego ojcostwa wraz z obliczaniem
prawdopodobieństwa ojcostwa w standardzie przyjętym w laboratoriach
światowych.
-
Ujawniania i zabezpieczania śladów biologicznych, w tym niewidocznych
śladów i mikrośladów biologicznych, przy użyciu oświetlacza kryminalistycznego
CrimeScope wykorzystywanego m.in. przez laboratoria FBI i nieliczne
laboratoria w kraju.
- Identyfikacji
materiału biologicznego, w tym określania przynależności gatunkowej.
- Ustalania
mechanizmu powstania śladów.
- Oznaczania
profili DNA w materiale dowodowym.
Celem osiągnięcia wartości wskaźnika prawdopodobieństwa przypadkowej
zgodności na poziomie graniczącym z pewnością, oznaczany profil
DNA obejmuje:
- Rutynowo
panel co najmniej 15 autosomalnych systemów STR,
-
Panel 12 markerów zlokalizowanych na męskim chromosomie płci Y
– standardowo w sprawach przestępstw o charakterze seksualnym,
w badaniach NN zwłok z domniemanym pokrewieństwem w linii męskiej,
w badaniach śladów mieszanych z zawartością materiału pochodzenia
męskiego (ustalenie liczby sprawców),
-
Panel markerów zlokalizowanych na chromosomie płci X - w sprawach
przestępstw o charakterze seksualnym, w badaniach NN zwłok z domniemanym
pokrewieństwem w relacji ojciec-córka, matka-syn, babka-wnuk,
-
Oznaczanie polimorfizmu mitochondrialnego DNA (mtDNA) metodą sekwencjonowania.
Technika ta umożliwia identyfikację i badania porównawcze materiału
biologicznego, który nie posiada komórek jądrzastych (trzon włosa)
oraz materiału archiwalnego (kości) lub będącego w znacznym stopniu
dekompozycji (rozkład gnilny). DNA mitochondrialny jest dziedziczony
w linii żeńskiej, co pozwala na ocenę pokrewieństwa w przypadku
identyfikacji NN zwłok.
Materiał
biologiczny badany w ZMS AMB celem identyfikacji genetycznej obejmuje:
-
krew płynną i plamy krwi,
-
nasienie męskie i plamy nasienia,
-
inne płyny i wydzieliny ciała (ślina, pot, mocz, itp.) oraz ich
plamy,
-
tkanki miękkie oraz materiał kostny,
-
włosy,
-
wyskrobiny spod paznokci,
-
mikroślady biologiczne (fragmenty komórek naskórka, substancja
potowo-tłuszczowa, itp.) naniesione na przedmioty podczas ich
używania lub dotykania.
Dopuszczalne
rodzaje materiału porównawczego, to:
-
krew płynna lub plamy krwi,
-
wymazy nabłonka jamy ustnej,
-
włosy wyrwane.
Laboratorium
Hemogenetyki ZMS UMB stosuje system sterowania jakością wyników
i wartością dowodową badań DNA:
-
Podczas wykonywania analiz laboratoryjnych stosowane są wyłącznie
licencjonowane odczynniki oraz aparatura, które są specjalnie
dedykowane do badań medyczno-sądowych. Badania prowadzone są zgodnie
z wymaganiami normy PN-EN ISO/IEC 17025 dotyczącej kompetencji
laboratoriów badawczych i wzorcujących. Badania DNA w sprawach
spornego ojcostwa oraz kryminalistycznych są wykonywane w ZMS
AMB na podstawie wymienionych poniżej atestów: Polskiego Towarzystwa
Medycyny Sądowej i Kryminologii, Collaborative Testing Services
Interlaboratory Testing Program (USA), International Society of
Forensic Genetics, Blind Trials of the European DNA Profiling
Group (Institut für Rechtsmedizin, Universität Münster, Niemcy),
Quality Control Test of the Forensic Y-User Group (Institut für
Rechtsmedizin, Humboldt-Universität Berlin, Niemcy).
-
W świetle wprowadzanych w Polsce przepisów prawnych zharmonizowanych
z ustawodawstwem Unii Europejskiej, w ZMS AMB przestrzegane są
wymagania dotyczące systemu oceny zgodności dla laboratoriów DNA
wykonujących badania na potrzeby organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości,
co zapewnia porównywalność wyników z bazami danych profili genetycznych.
-
Standardowy okres wykonania ekspertyzy nie przekracza 1 - 2 tygodni.
W przypadkach ekspresowych istnieje możliwość skrócenia terminu
do 24 godzin.
-
Koszty ekspertyzy uzależnione są od liczby dowodów rzeczowych
i kształtują się w dolnych granicach cenników krajowych; przy
większej liczbie dowodów rzeczowych cena jednostkowa badania ulega
zmniejszeniu.
-
Na życzenie zleceniodawcy przed przystąpieniem do badań, po dokonaniu
wstępnych oględzin materiału, przedstawiamy przewidywaną kalkulację
kosztów ekspertyzy.
-
W celu uchronienia przed postępującym rozkładem DNA w zabezpieczonym
materiale dowodowym, co skutkuje niepowodzeniem w oznaczeniu profilu
genetycznego a zatem utratą informacji zawartej w dowodzie rzeczowym,
laboratorium przystępuje do analizy otrzymanego materiału bezzwłocznie
po jego otrzymaniu. Sposób zabezpieczenia dowodów rzeczowych,
warunki i okres ich przechowywania do czasu analizy są kluczowymi
czynnikami wpływającymi na jakość i wiarygodność wyników oznaczania
profili genetycznych.
-
W celu zapewnienia kompleksowości badań oraz utrzymania ciągu
badawczego, w przypadku śledztw w sprawach o zabójstwo zalecane
jest przeprowadzanie badań dowodów rzeczowych w tym samym Zakładzie,
w którym dokonywane są oględziny zwłok. Praktyka taka pozwala
na dokładniejsze oględziny materiału dowodowego, ustrzega przed
utratą śladów wskutek przeoczenia lub niewłaściwej selekcji, a
także zapobiega wymieszaniu śladów mikroskopijnych, lub słabo
widocznych. Opisane podejście jest zgodne z zaleceniami „dobrej
praktyki laboratoryjnej” i jest praktykowane w większości zakładów
medycyny sądowej w kraju.
Zakład
wykonuje ekspertyzy w zakresie wyżej podanym dla Prokuratur, Sądów,
Policji, zakładów pracy, zakładów ubezpieczeń i osób prywatnych.
|
|
Pracownia
hemogenetyki |
Pracownia
hemogenetyki |
|
Pracownia
Toksykologii Sądowej |
Laboratorium
toksykologiczne ZMS UMB oferuje:
Wykonanie badań chemiczno-toksykologicznych materiału
biologicznego (m.in. krwi, moczu i wycinków narządów wewnętrznych)
oraz dowodów rzeczowych (próbek cieczy, tabletek, proszków itp.),
w tym:
-
trucizn lotnych:
-
alkoholi (metanol, etanol, n-propanol, izopropanol, tert-butanol,
n-butanol, izobutanol),
-
ketonów i estrów (m.in. acetonu, octan etylu),
-
substancji ropopochodnych (cykloheksan, benzen, toluen, ksylen),
-
glikolu etylenowego i propylenowego
-
innych trucizn organicznych:
-
leków nasennych i psychotoropowych (m.in. pochodnych barbituranu,
benzodiazepiny, fenotiazyny, trójcyklicznych antydepresantów)
- narkotyków
i środków odurzających (środków działajacych podobnie do alkoholu)
i ich niektórych metabolitów (m.in. morfiny, amfetaminy i
jej pochodnych, kokainy, THC i THC-COOH)
-
nienarkotycznych leków przeciwbólowych
- cyjanków
i pochodnych hemoglobiny: karboksyhemoglobiny i methemoglobiny
Ekspertyzy
wykonywane są przy pomocy następujących technik: ekstrakcja
LLE (ciecz-ciecz) i SPE (ciecz-ciało stałe), chromatografia
cienkowarstwowa, chromatografia gazowa (kapilarna, head-space,
FID,MS), spektrofotometria UV-Vis.
Wykonanie opinii odnośnie stanu trzeźwości osób
w chwili zdarzenia w oparciu o obliczenia prospektywne i retrospektywne.
Zakład
wykonuje ekspertyzy w zakresie wyżej podanym dla Prokuratur,
Sądów, Policji, zakładów pracy, zakładów ubezpieczeń i osób
prywatnych.
|
|
Pracownia
toksykologiczna
|
|
| Najważniejsze
osiągnięcia w ciągu ostatnich 5 lat: |
- Ocena
sądowo-lekarska i wiktymologiczna samobójstw i zabójstw w materiale
sekcyjnym Zakładu.
-
Ustalenie rodzajów i najczęstszych przyczyn błędów lekarskich
w różnych rodzajach specjalności medycznych.
-
Opracowanie bazy danych częstości alleli 15 loci autosomalnych
STR i haplotypów Y-STR dla populacji Polski północno-wschodniej.
-
Wykazanie przydatności analizy markerów genetycznych w charakteryzowaniu
społeczności i grup etnicznych w Polsce północno-wschodniej.
- Wykazanie,
że różnice rozkładów częstości cech genetycznych stwierdzone w
obrębie populacji Polski północno-wschodniej powinny być brane
pod uwagę w ocenie prawdopodobieństwa zgodności profili genetycznych
na potrzeby ekspertyz medyczno-sądowych.
-
Zbadanie możliwości oznaczania cech genetycznych w materiale tkankowym
poddanym kontrolowanej degradacji.
|
| Najważniejsze
publikacje z ostatnich 10 lat: |
- MECP2
gene nucleotide changes and their pathogenicity in males: proceed
with caution. F.Laccone, B.Zell, P.Huppke, F.Hanefeld, W.Pepiński,
R.Trappe. Journal of Medical Genetics, 2002 Vol. 39 no. 8 s. 586-588.
Impact Factor ISI: 7.774, Punktacja KBN: 22.000
-
Population genetics for the CODIS core STR Loci in the population
of northeastern Poland. W.Pepiński, J.Janica, M.Skawrońska, E.Koc-Żórawska,
A.Niemcunowicz-Janica, I.Sołtyszewski. Journal of Forensic Science,
2003 Vol. 48 no. 5 s. 1197-1198. Impact Factor ISI: 1.237, Punktacja
KBN: 8.000
- Loss
of heterozygosity in patients with pseudoexfoliation syndrome.
R.Zalewska, W.Pepiński, D.Smoleńska-Janica, Z.Mariak, E.Proniewska-Skrętek,
M.Skawrońska, J.Janica. Molecular Vision, 2003 Vol. 9 s. 257-261.
Impact Factor ISI: 2.777, Punktacja KBN: 12.000
- Y-chromosome
STR haplotypes in a population sample of the Byelorussian minority
living in the northeastern Poland. W.Pepiński, A.Niemcunowicz-Janica,
M.Skawrońska, E.Koc-Żórawska, J.Janica, I.Sołtyszewski. Forensic
Science International, 2004 Vol. 140 no. 1 s. 117-121. Impact
Factor ISI: 1.388, Punktacja KBN: 9.000
- Allele
distribution of 15 STR loci in a population sample of the Lithuanian
minority residing in the Northeastern Poland. W.Pepiński, A.Niemcunowicz-Janica,
M.Skawrońska, E.Koc-Żórawska, J.Janica, I.Sołtyszewski. Forensic
Science International, 2004 Vol. 144 no 1 s. 65-67. Impact Factor
ISI: 1.388, Punktacja KBN: 9.000
- Population
genetics of Y-chromosome STRs in a population of Podlasie, northeastern
Poland. W.Pepiński, A.Niemcunowicz-Janica, I.Ptaszyńska-Sarosiek,
M.Skawrońska, E.Koc-Żórawska, J.Janica, I.Sołtyszewski. Forensic
Science International, 2004 Vol. 144 no 1 s. 77-82. Impact Factor
ISI: 1.388, Punktacja KBN: 9.000
- Genetic
data on 15 STRs in a population sample of religious minority of
Old Believers residing in the northeastern Poland. W.Pepiński,
A.Niemcunowicz-Janica, M.Skawrońska, J.Janica, E.Koc-Żórawska,
I.Sołtyszewski. Forensic Science International, 2005 Vol. 148
no. 1 s. 61-63. Impact Factor ISI: 1.577, Punktacja KBN: 20.000
- Genetic
data on 15 STR loci in the ethnic group of Polish Tatars residing
in the area of Podlasie ( Northeastern Poland ). W.Pepiński, A.Niemcunowicz-Janica,
M.Skawrońska, J.Janica, E.Koc-Żórawska, M.Aleksandrowicz-Bukin,
I.Sołtyszewski. Forensic Science International, 2005 Vol. 149
no 2-3 s. 263-265. Impact Factor ISI: 1.577, Punktacja KBN: 20.000
- The
association between type 2 diabetes mellitus and A1/A2 polymorphism
of glycoprotein IIIa gene. A.Kozieradzka, K.Kamiński, W.Pepiński,
J.Janica, J.Korecki, B.Szepietowska, W.J.Musiał. Acta Diabetologica,
2007 Vol. 44 no 1 s. 30-33. Impact Factor ISI: 1.676, Punktacja
KBN: 10.000
- Typeability
of AmpFISTR SGM Plus loci in brain and thyroid gland tissue samples
incubated in different environments. A.Niemcunowicz-Janica, W.Pepiński,
J.R.Janica, M.Skawrońska, J.Janica, E.Koc-Żórawska. Journal of
Forensic Sciences, 2007 Vol. 52 no 4 s. 1-3. Impact Factor ISI:
0.846, Punktacja KBN: 15.000
|
|