Wydział Lekarski
Jednostki naukowo-dydaktyczne
 
Zakład Medycyny Sądowej
Adres:
ul. Waszyngtona 13
15-230 Białystok
tel. (85) 748 59 50
tel. DNA: (85) 748 59 48, 748 59 61
tel/fax: (85) 748 59 85
e-mail: janica@amb.edu.pl
DNA e-mail: pepinski@amb.edu.pl
Kierownik:
prof. dr hab. Jerzy Janica
Nauczyciele akademiccy i pracownicy naukowi:
  • prof. dr hab. Jerzy Janica
  • dr Tomasz Dopierała
  • dr Anna Niemcunowicz-Janica
  • dr Maria Rydzewska
  • lek. Janusz Załuski
  • dr hab. Witold Pepiński
  • dr Małgorzata Skawrońska
  • mgr Zofia Wardaszka

    Rezydenci:

  • dr Iwona Ptaszyńska-Sarosiek
  • dr Magdalena Okłota
  • lek. Wojciech Stępniewski
  • lek. Michał Szeremeta
  • lek. Adam Sackiewicz

Gabinet badań sądowo-lekarskich
Działalność dydaktyczna:
  • Ćwiczenia i wykłady z medycyny sądowej dla studentów VI roku Wydziału Lekarskiego i III roku Ratownictwa Medycznego.
  • Wykłady z medycyny sądowej dla studentów V roku Oddziału Stomatologii
  • Ćwiczenia z etyki lekarskiej dla studentów VI roku Wydziału Lekarskiego
  • Wykłady z prawa i etyki w stomatologii dla studentów I roku Oddziału Stomatologii.
  • Zajęcia z bioetyki w badaniach naukowych i prawa medycznego w badaniach naukowych dla doktorantów z II i III roku studiów doktoranckich
  • Zajęcia praktyczne z medycyny sądowej dla aplikantów prokuratorskich.
  • Szkolenie seminaryjne z medycyny sądowej dla aplikantów I roku aplikacji sądowej.
  • Zajęcia fakultatywne z medycyny sądowej dla studentów IV i V roku Wydziału Prawa Uniwersytetu w Białymstoku.
Sala ćwiczeń
Sala seminaryjna
Działaność naukowa i usługowa:
  • Traumatologia sądowo-lekarska. Ujemne wyniki sekcji zwłok. Śmierć nagła z przyczyn chorobowych samoistnych.
  • Toksykologia sądowo-lekarska: śmiertelne zatrucia lekami. Epidemiologia zatrucia tlenkiem węgla. Wykrywanie trucizn w materiale biologicznym.
  • Alkohologia sądowo-lekarska: badania nad metabolizmem i eliminacją metanolu, kryminogenne działanie alkoholizmu.
  • Wypadkowość drogowa: sądowo-lekarska rekonstrukcja wypadków drogowych, wpływ leków i tlenku węgla na kierowców.
  • Opiniowanie sądowo-lekarskie (orzecznictwo karne i cywilne). Błąd lekarski, ryzyko lecznicze, etyka i deontologia lekarska.
  • Narkomania: epidemiologia, oznaczanie narkotyków w materiale biologicznym.
  • Genetyczne badania kliniczne: niestabilności mikrosatelitarnej i markerów genetycznych w nowotworach, markerów genetycznych na chromosomie płciowym Y, nosicielstwa mutacji w genie CFTR wśród pacjentów z niepłodnością męską.
  • Badania cech polimorficznych DNA w grupach etnicznych z regionu Podlasia.
    POPULATION DATA
Sala sekcyjna
Pracownia RTG przy prosektorium
Laboratorium hemogenetyki
Laboratorium hemogenetyki zms amb oferuje wykonywanie badań identyfikacyjnych i indywidualizacyjnych w zakresie:
  • Analizy DNA w sprawach o ustalenie spornego ojcostwa wraz z obliczaniem prawdopodobieństwa ojcostwa w standardzie przyjętym w laboratoriach światowych.
  • Ujawniania i zabezpieczania śladów biologicznych, w tym niewidocznych śladów i mikrośladów biologicznych, przy użyciu oświetlacza kryminalistycznego CrimeScope wykorzystywanego m.in. przez laboratoria FBI i nieliczne laboratoria w kraju.
  • Identyfikacji materiału biologicznego, w tym określania przynależności gatunkowej.
  • Ustalania mechanizmu powstania śladów.
  • Oznaczania profili DNA w materiale dowodowym.


Celem osiągnięcia wartości wskaźnika prawdopodobieństwa przypadkowej zgodności na poziomie graniczącym z pewnością, oznaczany profil DNA obejmuje:

  • Rutynowo panel co najmniej 15 autosomalnych systemów STR,
  • Panel 12 markerów zlokalizowanych na męskim chromosomie płci Y – standardowo w sprawach przestępstw o charakterze seksualnym, w badaniach NN zwłok z domniemanym pokrewieństwem w linii męskiej, w badaniach śladów mieszanych z zawartością materiału pochodzenia męskiego (ustalenie liczby sprawców),
  • Panel markerów zlokalizowanych na chromosomie płci X - w sprawach przestępstw o charakterze seksualnym, w badaniach NN zwłok z domniemanym pokrewieństwem w relacji ojciec-córka, matka-syn, babka-wnuk,
  • Oznaczanie polimorfizmu mitochondrialnego DNA (mtDNA) metodą sekwencjonowania. Technika ta umożliwia identyfikację i badania porównawcze materiału biologicznego, który nie posiada komórek jądrzastych (trzon włosa) oraz materiału archiwalnego (kości) lub będącego w znacznym stopniu dekompozycji (rozkład gnilny). DNA mitochondrialny jest dziedziczony w linii żeńskiej, co pozwala na ocenę pokrewieństwa w przypadku identyfikacji NN zwłok.

Materiał biologiczny badany w ZMS AMB celem identyfikacji genetycznej obejmuje:

  • krew płynną i plamy krwi,
  • nasienie męskie i plamy nasienia,
  • inne płyny i wydzieliny ciała (ślina, pot, mocz, itp.) oraz ich plamy,
  • tkanki miękkie oraz materiał kostny,
  • włosy,
  • wyskrobiny spod paznokci,
  • mikroślady biologiczne (fragmenty komórek naskórka, substancja potowo-tłuszczowa, itp.) naniesione na przedmioty podczas ich używania lub dotykania.

Dopuszczalne rodzaje materiału porównawczego, to:

  • krew płynna lub plamy krwi,
  • wymazy nabłonka jamy ustnej,
  • włosy wyrwane.

Laboratorium Hemogenetyki ZMS UMB stosuje system sterowania jakością wyników i wartością dowodową badań DNA:

  • Podczas wykonywania analiz laboratoryjnych stosowane są wyłącznie licencjonowane odczynniki oraz aparatura, które są specjalnie dedykowane do badań medyczno-sądowych. Badania prowadzone są zgodnie z wymaganiami normy PN-EN ISO/IEC 17025 dotyczącej kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących. Badania DNA w sprawach spornego ojcostwa oraz kryminalistycznych są wykonywane w ZMS AMB na podstawie wymienionych poniżej atestów: Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii, Collaborative Testing Services Interlaboratory Testing Program (USA), International Society of Forensic Genetics, Blind Trials of the European DNA Profiling Group (Institut für Rechtsmedizin, Universität Münster, Niemcy), Quality Control Test of the Forensic Y-User Group (Institut für Rechtsmedizin, Humboldt-Universität Berlin, Niemcy).
  • W świetle wprowadzanych w Polsce przepisów prawnych zharmonizowanych z ustawodawstwem Unii Europejskiej, w ZMS AMB przestrzegane są wymagania dotyczące systemu oceny zgodności dla laboratoriów DNA wykonujących badania na potrzeby organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, co zapewnia porównywalność wyników z bazami danych profili genetycznych.
  • Standardowy okres wykonania ekspertyzy nie przekracza 1 - 2 tygodni. W przypadkach ekspresowych istnieje możliwość skrócenia terminu do 24 godzin.
  • Koszty ekspertyzy uzależnione są od liczby dowodów rzeczowych i kształtują się w dolnych granicach cenników krajowych; przy większej liczbie dowodów rzeczowych cena jednostkowa badania ulega zmniejszeniu.
  • Na życzenie zleceniodawcy przed przystąpieniem do badań, po dokonaniu wstępnych oględzin materiału, przedstawiamy przewidywaną kalkulację kosztów ekspertyzy.
  • W celu uchronienia przed postępującym rozkładem DNA w zabezpieczonym materiale dowodowym, co skutkuje niepowodzeniem w oznaczeniu profilu genetycznego a zatem utratą informacji zawartej w dowodzie rzeczowym, laboratorium przystępuje do analizy otrzymanego materiału bezzwłocznie po jego otrzymaniu. Sposób zabezpieczenia dowodów rzeczowych, warunki i okres ich przechowywania do czasu analizy są kluczowymi czynnikami wpływającymi na jakość i wiarygodność wyników oznaczania profili genetycznych.
  • W celu zapewnienia kompleksowości badań oraz utrzymania ciągu badawczego, w przypadku śledztw w sprawach o zabójstwo zalecane jest przeprowadzanie badań dowodów rzeczowych w tym samym Zakładzie, w którym dokonywane są oględziny zwłok. Praktyka taka pozwala na dokładniejsze oględziny materiału dowodowego, ustrzega przed utratą śladów wskutek przeoczenia lub niewłaściwej selekcji, a także zapobiega wymieszaniu śladów mikroskopijnych, lub słabo widocznych. Opisane podejście jest zgodne z zaleceniami „dobrej praktyki laboratoryjnej” i jest praktykowane w większości zakładów medycyny sądowej w kraju.

Zakład wykonuje ekspertyzy w zakresie wyżej podanym dla Prokuratur, Sądów, Policji, zakładów pracy, zakładów ubezpieczeń i osób prywatnych.

Pracownia hemogenetyki
Pracownia hemogenetyki
Pracownia Toksykologii Sądowej

Laboratorium toksykologiczne ZMS UMB oferuje:

Wykonanie badań chemiczno-toksykologicznych materiału biologicznego (m.in. krwi, moczu i wycinków narządów wewnętrznych) oraz dowodów rzeczowych (próbek cieczy, tabletek, proszków itp.), w tym:

  • trucizn lotnych:
    • alkoholi (metanol, etanol, n-propanol, izopropanol, tert-butanol, n-butanol, izobutanol),
    • ketonów i estrów (m.in. acetonu, octan etylu),
    • substancji ropopochodnych (cykloheksan, benzen, toluen, ksylen),
    • glikolu etylenowego i propylenowego
  • innych trucizn organicznych:
    • leków nasennych i psychotoropowych (m.in. pochodnych barbituranu, benzodiazepiny, fenotiazyny, trójcyklicznych antydepresantów)
    • narkotyków i środków odurzających (środków działajacych podobnie do alkoholu) i ich niektórych metabolitów (m.in. morfiny, amfetaminy i jej pochodnych, kokainy, THC i THC-COOH)
    • nienarkotycznych leków przeciwbólowych
  • cyjanków i pochodnych hemoglobiny: karboksyhemoglobiny i methemoglobiny

    Ekspertyzy wykonywane są przy pomocy następujących technik: ekstrakcja LLE (ciecz-ciecz) i SPE (ciecz-ciało stałe), chromatografia cienkowarstwowa, chromatografia gazowa (kapilarna, head-space, FID,MS), spektrofotometria UV-Vis.

    Wykonanie opinii odnośnie stanu trzeźwości osób w chwili zdarzenia w oparciu o obliczenia prospektywne i retrospektywne.

    Zakład wykonuje ekspertyzy w zakresie wyżej podanym dla Prokuratur, Sądów, Policji, zakładów pracy, zakładów ubezpieczeń i osób prywatnych.

Pracownia toksykologiczna
Najważniejsze osiągnięcia w ciągu ostatnich 5 lat:
  • Ocena sądowo-lekarska i wiktymologiczna samobójstw i zabójstw w materiale sekcyjnym Zakładu.
  • Ustalenie rodzajów i najczęstszych przyczyn błędów lekarskich w różnych rodzajach specjalności medycznych.
  • Opracowanie bazy danych częstości alleli 15 loci autosomalnych STR i haplotypów Y-STR dla populacji Polski północno-wschodniej.
  • Wykazanie przydatności analizy markerów genetycznych w charakteryzowaniu społeczności i grup etnicznych w Polsce północno-wschodniej.
  • Wykazanie, że różnice rozkładów częstości cech genetycznych stwierdzone w obrębie populacji Polski północno-wschodniej powinny być brane pod uwagę w ocenie prawdopodobieństwa zgodności profili genetycznych na potrzeby ekspertyz medyczno-sądowych.
  • Zbadanie możliwości oznaczania cech genetycznych w materiale tkankowym poddanym kontrolowanej degradacji.
Najważniejsze publikacje z ostatnich 10 lat:
  • MECP2 gene nucleotide changes and their pathogenicity in males: proceed with caution. F.Laccone, B.Zell, P.Huppke, F.Hanefeld, W.Pepiński, R.Trappe. Journal of Medical Genetics, 2002 Vol. 39 no. 8 s. 586-588. Impact Factor ISI: 7.774, Punktacja KBN: 22.000
  • Population genetics for the CODIS core STR Loci in the population of northeastern Poland. W.Pepiński, J.Janica, M.Skawrońska, E.Koc-Żórawska, A.Niemcunowicz-Janica, I.Sołtyszewski. Journal of Forensic Science, 2003 Vol. 48 no. 5 s. 1197-1198. Impact Factor ISI: 1.237, Punktacja KBN: 8.000
  • Loss of heterozygosity in patients with pseudoexfoliation syndrome. R.Zalewska, W.Pepiński, D.Smoleńska-Janica, Z.Mariak, E.Proniewska-Skrętek, M.Skawrońska, J.Janica. Molecular Vision, 2003 Vol. 9 s. 257-261. Impact Factor ISI: 2.777, Punktacja KBN: 12.000
  • Y-chromosome STR haplotypes in a population sample of the Byelorussian minority living in the northeastern Poland. W.Pepiński, A.Niemcunowicz-Janica, M.Skawrońska, E.Koc-Żórawska, J.Janica, I.Sołtyszewski. Forensic Science International, 2004 Vol. 140 no. 1 s. 117-121. Impact Factor ISI: 1.388, Punktacja KBN: 9.000
  • Allele distribution of 15 STR loci in a population sample of the Lithuanian minority residing in the Northeastern Poland. W.Pepiński, A.Niemcunowicz-Janica, M.Skawrońska, E.Koc-Żórawska, J.Janica, I.Sołtyszewski. Forensic Science International, 2004 Vol. 144 no 1 s. 65-67. Impact Factor ISI: 1.388, Punktacja KBN: 9.000
  • Population genetics of Y-chromosome STRs in a population of Podlasie, northeastern Poland. W.Pepiński, A.Niemcunowicz-Janica, I.Ptaszyńska-Sarosiek, M.Skawrońska, E.Koc-Żórawska, J.Janica, I.Sołtyszewski. Forensic Science International, 2004 Vol. 144 no 1 s. 77-82. Impact Factor ISI: 1.388, Punktacja KBN: 9.000
  • Genetic data on 15 STRs in a population sample of religious minority of Old Believers residing in the northeastern Poland. W.Pepiński, A.Niemcunowicz-Janica, M.Skawrońska, J.Janica, E.Koc-Żórawska, I.Sołtyszewski. Forensic Science International, 2005 Vol. 148 no. 1 s. 61-63. Impact Factor ISI: 1.577, Punktacja KBN: 20.000
  • Genetic data on 15 STR loci in the ethnic group of Polish Tatars residing in the area of Podlasie ( Northeastern Poland ). W.Pepiński, A.Niemcunowicz-Janica, M.Skawrońska, J.Janica, E.Koc-Żórawska, M.Aleksandrowicz-Bukin, I.Sołtyszewski. Forensic Science International, 2005 Vol. 149 no 2-3 s. 263-265. Impact Factor ISI: 1.577, Punktacja KBN: 20.000
  • The association between type 2 diabetes mellitus and A1/A2 polymorphism of glycoprotein IIIa gene. A.Kozieradzka, K.Kamiński, W.Pepiński, J.Janica, J.Korecki, B.Szepietowska, W.J.Musiał. Acta Diabetologica, 2007 Vol. 44 no 1 s. 30-33. Impact Factor ISI: 1.676, Punktacja KBN: 10.000
  • Typeability of AmpFISTR SGM Plus loci in brain and thyroid gland tissue samples incubated in different environments. A.Niemcunowicz-Janica, W.Pepiński, J.R.Janica, M.Skawrońska, J.Janica, E.Koc-Żórawska. Journal of Forensic Sciences, 2007 Vol. 52 no 4 s. 1-3. Impact Factor ISI: 0.846, Punktacja KBN: 15.000
 
Copyright (C) 2002 UMB
Dział Informatyki i Teletransmisji
Ostatnia aktualizacja: 2008-04-04