Prace zmierzające do utworzenia Akademii Medycznej w Białymstoku podjęto w początkach 1949 roku. Założycielem uczelni był doktor Jerzy Sztachelski. Akademię Medyczną w Białymstoku powołano mocą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 lutego 1950 r. Organizatorem i pierwszym Rektorem Akademii był profesor Tadeusz Kielanowski.

Obecnie w Akademii funkcjonuje Wydział Lekarski z Oddziałem Stomatologii i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim, Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej oraz Wydział Pielęgniarstwa i Ochrony Zdrowia. Nauczanie studentów realizuje 59 zakładów podstawowych nauk medycznych, 46 klinik, 3 studia oraz 5 samodzilenych pracowni.

Akademia zatrudnia 91 profesorów, 85 doktorów habilitowanych i 523 pozostałych nauczycieli akademickich. Reprezentują oni nieomal wszystkie specjalności nauk lekarskich, stomatologii, farmacji i analityki medycznej. Blisko 90% obecnie zatrudnionych profesorów i doktorów habilitowanych to absolwenci i wychowankowie uczelni. Kadra inżynieryjno-techniczna, administracyjna i obsługi liczy 501 osób. Ponad 30 absolwentów uczelni, profesorów i doktorów habilitowanych pełni kierownicze funkcje w innych akademiach medycznych, instytutach i placówkach służby zdrowia, w Kraju i za granicą.

Wychowankowie i pracownicy uczelni pełnili ważne funkcje państwowe: Tadeusz Szelachowski był wiceprzewodniczącym Rady Państwa oraz Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej, Mirosław Cybulko był Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej, Tadeusz Czystohorski pełnił funkcję posła na Sejm, a Andrzej Kaliciński był senatorem RP.

W ciągu minionych 50-lat w Akademii tytuł naukowy profesora uzyskało 189, stopień naukowy doktora habilitowanego 255 i stopień doktora 1586 osób. Uczelnia nadała tytuł doctor honoris causa 36 osobom.

Dotychczas w białostockiej Akademii Medycznej dyplomy lekarza uzyskało 10058, lekarza stomatologa 2112, magistra farmacji 549, magistra analityki medycznej 849 osób i tytuł licencjata analityki medycznej 34 osoby.

Aktualnie studiuje: na Wydziale Lekarskim 1625, na Wydziale Farmaceutycznym 868, na Wydziale Pielęgniarstwa i Ochrony Zdrowia 1419 studentów. Łączna liczba studiujących wynosi 3912.

W roku akademickim 2004/2005 Akademia Medyczna w Białymstoku rozpoczęła na Wydziale Lekarskim kształcenie studentów w języku angielskim. Naukę rozpoczeło 25 studentów z Norwegii i Niemiec.

Do najważniejszych kierunków badawczych w zakresie nauk podstawowych i klinicznych należy: alergologia eksperymentalna i kliniczna, biochemia glikokoniugatów, biochemia tkanki łącznej, biochemia i patofizjologia hemostazy, biologia karotenoidów, biologia molekularna nowotworów, chemioterapia eksperymentalna, chirurgia endokrynologiczna, dializoterapia i transplantacja nerek, enzymy proteolityczne i ich inhibitory oraz właściwości biologiczne produktów degradacji białek, farmakologia centralnego układu nerwowego, fizjologia mięśni, immunodiagnostyka białek krwi, gastroenterologia wieku dziecięcego, kardiologia inwazyjna i kardiochirurgia, mikrochirurgia i chirurgia naczyń, onkologia doświadczalna, patologia trzustki, patologia wątroby, serodiagnostyka kiły, techniki wspomaganego rozrodu.

Ostatnio Akademia podjęła szeroki program międzynarodowej współpracy, w zakresie wdrażania nowych metod nauczania, w dziedzinie badań naukowych oraz w zakresie diagnostyki i terapii. Unowocześniono także wyposażenie aparaturowe zakładów nauk podstawowych i zaplecze diagnostyczno-lecznicze klinik.